Swiss Made, bir saatin İsviçre yasasına göre "İsviçre malı" sayıldığını gösteren menşe ibaresidir: teknik geliştirme İsviçre'de yapılmış, mekanizması İsviçre mekanizması, kasaya yerleştirme ve son kontrol İsviçre'de yapılmış ve üretim maliyetinin en az yüzde 60'ı İsviçre'de oluşmuş olmalıdır. Bu, saatin her parçasının İsviçre'de üretildiği anlamına gelmez. Kadranda gördüğün ibarenin neyi garanti ettiğini, neyi etmediğini ve Swiss Movement yazısından farkını aşağıda anlatıyoruz.

Swiss Made ibaresinin yasal dayanağı ne?

Swiss Made ibaresinin dayanağı, İsviçre Federal Konseyi'nin 1971 tarihli ve saatler için "İsviçre" adının kullanımını düzenleyen yönetmeliğidir; sektörde kısaca "Swiss made yönetmeliği" diye anılır (FH, İsviçre Saat Sanayii Federasyonu). Federal Konsey yönetmeliğin revize hâlini 17 Haziran 2016'da kabul etti ve yeni kurallar 1 Ocak 2017'de yürürlüğe girdi. Teknik geliştirmeyle ilgili şart için ayrıca 1 Ocak 2019'a kadar geçiş süresi tanındı.

Yönetmelik yalnızca "Swiss Made" yazısını değil, aynı şartlara bağlı diğer ifadeleri de kapsar: "Swiss", "Switzerland", "Suisse", "fabriqué en Suisse" ve benzerleri (Wikipedia, Swiss made).

Bir saatin Swiss Made sayılması için hangi şartlar gerekir?

Bir saatin Swiss Made sayılması için 2017'den bu yana beş şartın birlikte karşılanması gerekir (FH, Wikipedia):

  1. Teknik geliştirme İsviçre'de yapılır. Saatin ve mekanizmanın tasarım ve geliştirme işi İsviçre'de yürütülür.
  2. Mekanizma İsviçre mekanizmasıdır. Mekanizmanın kendisi de ayrı şartları karşılar (bir sonraki bölümde).
  3. Mekanizma İsviçre'de kasaya yerleştirilir. Saatçilikte buna kasalama denir: mekanizmanın kasaya takılması.
  4. Son kontrol İsviçre'de yapılır. Üretici, saatin son denetimini İsviçre'de gerçekleştirir.
  5. Üretim maliyetinin en az yüzde 60'ı İsviçre'de oluşur. FH'ye göre revizyonla birlikte araştırma geliştirme ve sertifika maliyetleri de bu hesaba girebiliyor.

2017 öncesinde eşik daha düşüktü ve hesap ağırlıkla mekanizma üzerinden yapılıyordu; revizyonun amacı etiketi güçlendirmek ve saatin bütününe bakmaktı (FH).

Swiss Made saatte mekanizma için ayrı şart var mı?

Swiss Made saatte mekanizmanın da "İsviçre mekanizması" sayılması gerekir. Wikipedia'nın yönetmeliğe dayanarak aktardığı ölçütlere göre mekanizma İsviçre'de birleştirilmeli, teknik geliştirmesi İsviçre'de yapılmalı, üretici tarafından İsviçre'de kontrol edilmeli, üretim maliyetinin en az yüzde 60'ı İsviçre'de oluşmalı ve İsviçre'de üretilmiş parçalar, montaj maliyeti hariç toplam değerin en az yüzde 50'sini oluşturmalıdır (Wikipedia). FH de revizyonla mekanizma tanımındaki İsviçre değeri eşiğinin yüzde 50'den yüzde 60'a çıktığını belirtir.

Pratikte bu, bir İsviçre mekanizmasının içindeki bazı parçaların yurt dışından gelebileceği ama değerin ve kritik aşamaların İsviçre'de kalması gerektiği anlamına gelir. Mekanizmanın nasıl çalıştığını merak ediyorsan otomatik saat nedir ve quartz saat nedir yazıları temeli anlatıyor.

Swiss Made ile Swiss Movement arasındaki fark ne?

Swiss Made, saatin bütün olarak İsviçre şartlarını karşıladığını söyler; Swiss Movement ise yalnızca içindeki mekanizmanın İsviçre mekanizması olduğunu. Wikipedia'nın aktardığına göre İsviçre dışında kasaya yerleştirilen bir mekanizma "Swiss Movement" ibaresini taşıyabilir ama saatin kasasında ya da kadranında "Swiss Made" yazamaz; "movement" sözcüğü de kısaltılmadan, "Swiss" ile aynı yazı tipi ve boyutta yazılmalıdır (Wikipedia).

İbare Ne söyler Ne söylemez
Swiss Made Saat, maliyet, mekanizma, kasalama ve son kontrol şartlarını İsviçre'de karşılıyor Her parçanın İsviçre'de üretildiğini
Swiss Movement İçindeki mekanizma İsviçre mekanizması Saatin İsviçre'de birleştirildiğini
Swiss Quartz Çoğu zaman quartz mekanizmanın İsviçre kökenli olduğunu ima eder Yönetmelikteki Swiss Made şartlarını

"Swiss Quartz" ibaresi için Wikipedia, yabancı üreticilerin bunu çoğu zaman yalnızca quartz mekanizmanın İsviçre kökenli olduğunu belirtmek için uygunsuz biçimde kullandığını not eder. Kadranda bu ibareyi gördüğünde saatin Swiss Made olduğunu varsayma.

Swiss Made saat kaliteli ve orijinal demek mi?

Swiss Made ibaresi kalite ya da orijinallik belgesi değildir; yalnızca menşe şartlarının karşılandığını söyler. Bir saatin doğruluğu için kronometre ve COSC sertifikası gibi ayrı testler vardır; dayanıklılık ise cam, kasa malzemesi ve su geçirmezlik gibi özelliklere bağlıdır.

Orijinallik açısından da ibare tek başına güvence değildir, çünkü sahte saatlerin kadranına da aynı yazı basılabilir. Saati yetkili satıcıdan almak, garanti belgesini ve seri numarasını kontrol etmek daha güvenilir yoldur.

Swiss Made yazan saatlere örnek markalar

Swiss Made ibaresi, İsviçre'de üretim yapan markaların kadranında ya da kasa arkasında görülür; Rolex, Omega ve Tissot bu markalara örnektir. Aynı ibare segmentten bağımsızdır: orta segmentteki bir Tissot ile lüks segmentteki bir Rolex aynı yasal eşiğe tabidir, aralarındaki fark mekanizma, malzeme ve işçiliktedir.

MarkaLüks
Rolex

1905'te Londra'da kurulan, 1919'dan beri Cenevre merkezli İsviçreli saat üreticisi; mekanik kol saatleri üretir. Şirket Hans Wilsdorf Vakfı'na aittir.

Köken ülke
İsviçre
Kuruluş yılı
1905
Ana şirket / sahibi
Hans Wilsdorf Vakfı
Türkiye'de satış
Distribütör
Tüm Rolex içerikleri →
MarkaLüks
Omega

Mekanik ağırlıklı kol saatleri üreten İsviçreli saat üreticisi; Speedmaster ve Seamaster serileri bu markaya aittir. Swatch Group'un en üst segmentteki markalarındandır.

Köken ülke
İsviçre
Kuruluş yılı
1848
Ana şirket / sahibi
Swatch Group
Türkiye'de satış
Kendi mağazası
Tüm Omega içerikleri →
MarkaPremium
Tissot

Mekanik ve kuvars kol saatleri üreten İsviçreli saat markası; Swatch Group bünyesindedir. İsviçre saatçiliğinde giriş ve orta-üst fiyat aralığında konumlanır.

Köken ülke
İsviçre
Kuruluş yılı
1853
Ana şirket / sahibi
Swatch Group
Türkiye'de satış
Distribütör
Tüm Tissot içerikleri →

İsviçre kökenli markaları segment ve kime uygun olduklarıyla görmek istersen İsviçre saat markaları listesine bak.

Saatin üzerindeki Swiss Made ibaresini nasıl kontrol edersin?

Saatin üzerindeki Swiss Made ibaresini kontrol etmek için önce kadranın alt kısmına, sonra kasa arkasına bak; ibare markaya göre bu iki yerden birinde ya da ikisinde birden bulunur. Ardından şu sırayı izle:

  1. İfadeyi harfi harfine oku: "Swiss Made", "Swiss Movement" ve "Swiss Quartz" aynı şey değildir; yukarıdaki tablo farkı gösteriyor.
  2. Resmî ürün sayfasıyla karşılaştır: üreticinin sitesindeki model sayfası ile elindeki saatin kadranı ve referans numarası aynı olmalı.
  3. Garanti belgesini iste: yetkili satıcıdan alınan saatte uluslararası ya da distribütör garantisi bulunur.
  4. Satıcıyı doğrula: markanın resmî sitesindeki yetkili satıcı listesine bak.

Bu adımlar ibarenin doğru okunmasını sağlar; saatin orijinal olup olmadığından emin değilsen yetkili servise inceletmek en güvenli yoldur.

Markanın İsviçreli olması saatin Swiss Made olduğunu gösterir mi?

Markanın İsviçreli olması, saatin Swiss Made olduğunu göstermez. Markanın merkezi İsviçre'de olsa bile bir model yönetmelikteki şartları karşılamıyorsa kadranında Swiss Made yazamaz; tersine, ibare yalnızca o saat için geçerlidir, markanın bütün ürünleri için değil. Bu yüzden saat alırken markanın ülkesine değil, modelin kadranındaki ve kasa arkasındaki ibareye bak.

Bir sonraki adım olarak, satın almayı düşündüğün modelin kadranındaki ibareyi okuyup üreticinin resmî sayfasıyla karşılaştır; ibare ile ürün sayfası çelişiyorsa satıcıya sor.

Bu yazıdaki şartlar İsviçre'nin 2017'de yürürlüğe giren Swiss made yönetmeliğine dayanır; yönetmelik değişirse güncellenir.